BIOGRAFIA

Eliza Pawłowska urodziła się 6 czerwca 1841 roku w Milkowszczyźnie koło Grodna. Po śmierci ojca – znanego w Grodnie prawnika a jednocześnie posiadacza ziemskiego i po powtórnym zamążpójściu matki – wychowywała się na pensji sióstr sakramentek w Warszawie. Jej najlepszą szkolną koleżanką była Marysia, która zasłynęła później w literaturze jako Maria Konopnicka.

W 1858 roku Elizę wydano za Piotra Orzeszkę, krewnego jej ojczyma, właściciela majątku Ludwinowo na Polesiu. Eliza, teraz już Orzeszkowa, okres pobytu w majątku męża spędziła na pracy oświatowej wśród ludu oraz na działaniach związanych z przygotowaniem do wybuchu powstania styczniowego, a później na organizowaniu zaopatrzenia i pomocy lekarskiej dla walczących oddziałów. Dużo splendoru przyniosła jej pomoc, której udzieliła dowódcy poleskiego powstania, późniejszemu dyktatorowi – Romualdowi Trauguttowi. Po rozbiciu jego partii ukrywała go rannego, a później przewiozła do granicy Królestwa Polskiego. Popowstaniowe represje władz carskich dotknęły przede wszystkim męża Elizy, który od początku nie aprobował entuzjazmu żony ani dla projektu uwłaszczenia chłopów, ani czynnej pomocy powstańcom. Zesłano go do guberni permskiej. 

Culture.pl - Artyści z kategorii literatura

 Orzeszkowa początkowo pielęgnowała w głowie pomysł towarzyszenia mężowi na zesłanie, ale na przeszkodzie stanęło jej uczucie do młodego lekarza, Zygmunta Święcickiego. Po powrocie męża z zesłania w 1867 roku wystąpiła z pozwem o rozwód. Udało jej się unieważnić małżeństwo, ale koszt tej operacji, kontrybucje rosyjskie, niedoświadczenie późniejszej autorki Marty spowodowały utratę Ludwinowa i zrujnowanie ojcowskiej Milkowszczyzny. Okres od klęski powstania aż do sprzedania resztek ojcowskiej fortuny w 1870 roku spędziła Orzeszkowa w ojcowskim domu na samokształceniu. Czytała H.T. Buckle`a, H. Spencera, H. Taine`a i innych ideologów europejskiego pozytywizmu. Więcej czytaj tutaj

Dwukrotnie kandydowała  do  Nagrody  Nobla  (1905,  1909),  zaś w roku 1906 otrzymała lwowską nagrodę im. F. Kochmana. 

KALENDARIUM ŻYCIA I TWÓRCZOŚCI

20 czerwca 1841 – w oddalonym około 40 km od Grodna dostatnim dworze przychodzi na świat Eliza, córka Benedykta Pawłowskiego i Franciszki, z domu Kamieńskiej

1843 – śmierć ojca

1846 – powtórne wyjście matki za mąż za Konstantego Widackiego

1851 – śmierć jedynej , starszej siostry Elizy – Klementyny

1852 – 1857 – nauka na pensji sióstr sakramentek w Warszawie

21 stycznia 1858 – ślub z Piotrem Orzeszką

1860 – 1862 – demonstracje patriotyczne, początek działalności społecznej Elizy ( wraz z bratem męża zakłada szkołę dla chłopskich dzieci)

1866 – debiut : opowiadanie ,,Obrazek z lat głodowych”

1867 – powieść ,,Ostatnia miłość

1869 – unieważnienie małżeństwa, sprzedaż rodzinnego majątku i przeprowadzka do Grodna

1871 – powieść ,,Pamiętnik Wacławy”

1872 – powieść,,Pan Graba”

1873 – powieść ,, Marta”

1874 – śmierć Piotra Orzeszki

1878 – śmierć matki (odziedziczone pieniądze pisarka przeznaczyła na księgarnię polską w Wilnie)

1878 – powieść ,,Meir Ezofowicz”

1879 – 1882 – opowiadania ,,Z różnych sfer”

1879 – zostaje współwłaścicielką wydawnictwa polskiego w Wilnie

1882 – zamknięcie wydawnictwa i internowanie pisarki wGrodnie na pięć lat

1882 - powieści: ,,Zygmunt Ławicz i jego koledzy”, ,,Sylwek Cmentarnik”

1882 – 1886 – nowele i opowiadania: ,,Dobra pani”, ,,Tadeusz”, ,,ABC”

1885 – wielki pożar w Grodnie ( Orzeszkowa organizuje pomoc z wielu stron Polski)

1885 - powieść ,,Dziurdziowie”

1887 – powieści: ,,Nad Niemnem” , ,,Cham”

1888 – powieść ,,Niziny”

1894 – ślub ze Stanisławem Nahorskim

1896 – zbiór opowiadań ,,Melancholicy”

1896 – śmierć męża

1894 – 1896 – prowadziła szkołę dla dziewcząt

1898 – zbiór nowel ,,Iskry”

1899 - powieść ,,Emigracja zdolności”

1900 – powieść ,,Argonauci”

1901 - zbiór nowel ,, Chwile”

1904 - powieść ,,Ad astra”

1905, 1909 – kandydowanie do Nagrody Nobla

1909 – wspierała utworzenie Stowarzyszenia Etycznego Kobiet

1910 – cykl ,,Gloria victis” poświęcony powstaniu styczniowemu

18 maja 1910 – śmierć pisarki

WEBowaDBP-walbrzych

oprac. E. Kilian

DBP Wałbrzych 2016

This site was designed with the
.com
website builder. Create your website today.
Start Now